Bazı Hastılıkların Listesi
Yeme Bozuklukları

Yeme bozuklukları başlığı altında iki önemli rahatsızlık tanımlanmıştır: anoreksiya nevroza ve blumiya nervoza.

Anoreksiya nervoza: Hastanın kendi isteği ile kilo vermesi ve bunu sürdürmesi ile belirli bir bozukluktur. Bu bozukluk en sık ergenlik dönemindeki kızlarda ve genç kadınlarda görülür. Erkeklerde, menapoz öncesi kadınlarda daha nadir olarak görülebilir. Son yıllardaki ’’güzellik eşittir başarı’’ anlayışının toplumda yaygınlaşmasının da hastalığın ortaya çıkmasında önemli rolü olduğu düşünülmektedir. Bu bozuklukta değişen şiddetlerde beslenme yetersizliği ve buna ikincil olarak gelişen hormonal ve metabolik değişiklikler bulunur. Hastalar kilo verebilmek için diyet listelerini kısıtlarlar, aşırı beden hareketleri yapabilirler, kendilerini kusturabilirler, müshil ve idrar söktürücü ilaçlar kullanabilirler. Quatelet beden kitlesi indeksi (Quatelet indeksi = Beden ağırlığı(kg) / Boy (m) karesi 17,5 veya bunun da altına inmiştir. Özgül psikopatoloji beden imgesi bozukluğudur. Şişmanlama korkusu aşırı değer verilen ve zihinden uzaklaştırılamayan bir düşünce olarak bulunur. Anoreksiya hastalarının ailelerinde genellikle ciddi çatışmalar, süregen sorunlar  mevcuttur.Hastalarda aşırı kilo kaybına bağlı hormonal bozukluklar vardır. Bu durum kadınlarda adet düzensizlikleri veya adet görmeme, erkeklerde cinsel ilgi ve güç kaybı şeklinde belirtiler verir.Hastalığın başlangıcı ergenlikten önce ise, ergenlik dönemine özgü gelişmeler gecikebilir hatta durabilir (büyümede gecikme,kızlarda meme gelişiminin olmaması, adet görememe olur erkeklerde cinsel organlar çocuk tipinde kalır).


Resim 1. Tipik bir anoreksiya nervoza hastası.

Tedavi

Anoreksiya nervoza tedavi edilmediği taktirde hastanın yaşamını tehdit eden bir psikiyatrik hastalıktır. Tedavinin esasını, hastanın beden imgesi bozukluğunu düzeltecek davranışcı psikoterapiler oluşturur. Bunun yanı sıra genellikle sistematik aile terapilerine de gereksinim vardır. Tedavilerin uzun zaman alacağını aile ve hasta bilmelidir. Akut dönemlerde hastane tedavileri gerekli olabilir. İlaç tedavileri anoreksiya nervozada ikinci derecede önem arz eder. Depresif duygudurum veya sıvı-elektrolit dengesi bozukluğu varsa ilaçlar, serumlar verilebilir. Gerekli durumlarda hasta tüple burundan beslenebilir.

Blumiya nervoza: Blumiya nervoza, karşı konulamayan yeme isteği, yineleyen tıkınarak yeme nöbetleri ve hastanın beden ağırlığını kontrol etmekle aşırı uğraşması; bu nedenle yediği yiyeceklerin şişmanlatıcı etkilerini azaltmak için aşırı çaba harcama (parmak sokarak kusma, müshiller, idrar söktürücüler, iştah baskılayıcı ilaçlar kullanma)  ile ilgili bir hastalıktır. Çok şiddetli bir şişmanlama korkusu vardır. Kişilikte yaygın bir bozukluk (alkol bağımlılığı, hırsızlık, dürtü kontrol bozukluğu vs.) bulimiya ile birlikte bulunabilir. Yaş ve cinsiyetlere göre görülme sıklığı anoreksiya nervozaya benzer, fakat başlangıç yaşı çoğunlukla biraz daha geçtir. Bu bozukluk, inatçı anoreksiya nervozanın bir kalıntısı olarak da kabul edilebilir (bulimik dönem anoreksik dönemden daha önce de görülebildiği halde). Daha önce anoreksik olan bir hasta kilo almasına bağlı olarak, başlangıçta iyileşiyor gibi görülebilir. Fakat sonradan aşırı yeme ve kusma ile giden kötü bir yeme biçimi (bulimik yeme) oluşabilir. Yineleyen kusmalar elektrolit dengesi bozukluklarına, bedensel belirtilere (kasılmalar, sara nöbetleri, kalp ritm bozuklukları, kas güçsüzlüleri) neden olabilir.

Tedavi

Bilişsel – davranışcı psikoterapiler uygulanır. Kişilik bozukluğu bulgularının ön planda olduğu vakalarda ilaçlar yarar sağlar.

Copyright © 2007. Tüm Haklar Saklıdır -Sernes